Historia Polski i świata

Historia powszechna

Chiny - cywilizacje starożytnego Wschodu - Referat Wypracowanie


Wypracowania Referaty Opracowania

historia polski

Spis referatów


wyprawy | Persja | koszty | ekspansja | Wielka Wojna


Chiny - cywilizacje starożytnego Wschodu


Chiny - cywilizacje starożytnego Wschodu - Większą powierzchnię Chin zajmują wyżyny i góry /ok. 80 %/. W południowo-zachodniej części znajduje się Wyżyna Tybetańska /wysokość 4000-5000 m npm./. Otoczona jest ona Himalajami i Karakorum. W północno-zachodniej części znajdują się kotliny Kaszgarska i Dżungarska, rozdzielone łańcuchami Tien-Szan. W środkowej części przeważają wyżyny i niewysokie góry. We wschodnich Chinach przeważają niziny, w dolnym biegu Huang-ho Nizina Chińska, w dorzeczu dolnej Jangcy - Nizina Jangcy. W dorzeczach tych obu rzek powstała cywilizacja chińska. O najstarszych dziejach Chin nie wiadomo nic pewnego. Północ Chin w V wieku była zasiedlana, jednakże zanim ludność tam mieszkająca wytworzyła państwo minęło kilka tysięcy lat. Główną cześć Chin zamieszkiwali rdzenni Chińczycy, we wschodniej części kraju osiedliły się ludy spokrewnione z Tybetańczykami. Od północy na teren Chin wdzierały się plemiona tursko-mandżurskie. Najstarsze państwo chińskie powstało w dolinie Huang-ho /Żółtej Rzeki/ płynącej przez żyzne obszary. Warunki geograficzne wywarły znaczny wpływ na powstanie państwa chińskiego. Pewniejsze informacje na temat państwa chińskiego pojawiają się w II tysiącleciu i łączą się z pojawieniem dynastii Szang. Po tej dynastii władzę objęła dynastia Czou /od 1050 do ok. 260 p.n.e./ W tym okresie państwo chińskie rozszerzyło się znacznie, na północ po Mandżurię, na południe po rzekę Jangcy. W ostatnich wiekach panowania tej dynastii toczyły się walki między książętami dzielnicowymi, uznawali oni tylko nominalnie zwierzchność władców dynastii. Nową fazę w historii Chin rozpoczyna dynastia Cin. Od dynastii tej pochodzi nazwa kraju. Wywodziła się ona z zachodniej części Chin. Założycielem jej był Szy Huang Ti. Uchodził on za najwybitniejszego władcę. Doprowadził on do likwidacji państw dzielnicowych, złamanie wpływu arystokracji i stworzenie scentralizowanej monarchii chińskiej. W okresie jego rządów rozpoczęła się budowa Wielkiego Muru. Ciągnie się on na przestrzeni ok. 2 tys. km i zadaniem jego była ochrona Chin przed najazdami koczowników z głębi kontynentu azjatyckiego, zwłaszcza Hunów. Władzę po dynastii Cin objęła dynastia Han. W okresie jej panowania Chiny przeżywały szczyt świetności. Utrwalono zmiany, jakie w strukturze państwa wprowadziła poprzednia dynastia. Aby utrzymać jedność kraju konieczny był powrót do poprzednich metod, do nadania członkom rodziny cesarskiej księstw lennych. Pod rządami tych władców państwo chińskie sięgało do dzisiejszego Wietnamu, opanowało Mongolię, dolinę rzeki Tarym i graniczyło z górami Hindukusz. Groźnymi sąsiadami okazali się Hunowie, którzy mimo Wielkiego Muru napadali i niszczyli północne prowincje. Z uwagi na brak materiałów źródłowych nie można powiedzieć jakie przemiany społeczne zachodziły w najstarszym okresie historii Chin. Można jednakże stwierdzić, że już w II tys. p.n.e. proces rozwarstwienia społecznego w Chinach był daleko posunięty. Główną warstwą społeczną byli chłopi, obok nich występują rzemieślnicy. Rola niewolników w gospodarce była niewielka, choć częste wojny sprzyjały powstawaniu niewolnictwa. Głównym posiadaczem ziemskim był panujący oraz arystokracja. Chłopi byli użytkownikami kawałków ziemi przyznanych im na pokrycie potrzeb życiowych. Musieli ponadto uprawiać ziemię pana i oddawać uzyskane z niej plony. Rzemiosło dostarczało wyrobów z brązu, kości słoniowej. Znana była obróbka kamienia, zwłaszcza półszlachetnego, rozwinęła się hodowla jedwabników i produkcja jedwabiu. Despotyczne rządy powodowały spotęgowanie wyzysku ludności na rzecz panującego. Celowi temu służyły zwłaszcza monopole państwowe. Wprowadzono monopol na sprzedaż wielu podstawowych produktów, jak sól, żelazo, wprowadzono monopol na skup produktów rolnych. Okres dynastii Czou i Han to okres rozkwitu produkcji rzemieślniczej. W wielu dziedzinach osiągnęła ona wysoki poziom. Dotyczy to zwłaszcza wyrobów z brązu, żelaza, ceramiki i tkactwa jedwabniczego. Rozwarstwieniu ludności odpowiadały różne kulty. Bóstwa rolnicze związane z wegetacją roślin czciła ludność wiejska, arystokracja pielęgnowała kult przodków, od których otrzymała w spadku majątki i pozycję społeczną. Dla panującego zastrzeżony był kult nieba, panujący nosił tytuł "Syn Nieba". Wierzenia najstarszych Chińczyków uległy zmianie wskutek działalności dwóch filozofów: Konfucjusza /Kung-fu-cy/ oraz Lao-cy. Żyli oni w VI wieku p.n.e. Zasady jakimi kierowali się w swojej nauce były różne. Konfucjusz był konserwatywny. Żył on w okresie rozbicia dzielnicowego. Możliwość odrodzenia kraju widział on w pielęgnowaniu cnót mieszkających w kraju osób. Najważniejsza wg Konfucjusza była cześć oddawana rodzicom i panującemu. Właśnie panujący powinien ucieleśniać w sobie najwyższe cnoty, jego przykład mieli naśladować poddani. Konfucjusz z szacunkiem odnosił się do przeszłości i wysuwał w życiu politycznym postulat dążenia do ideału etycznego. Twórca taoizmu Lao-cy do wartości przekazanych z przeszłości odnosił się obojętnie. Jego zdaniem człowiek sam nie może dojść do doskonałości. Jedyną drogą jest złączenie się z Tao, najwyższym bytem moralnym. Lao-cy odrzucał wpływ państwa na jednostkę. Nauka Konfucjusza, zasady taoizmu z połączeniu z nauką Buddy i kultem przodków formowały wierzenia Chińczyków prawie do czasów współczesnych. Działalność obu filozofów stała się zaczątkiem rozwoju literatury naukowej w Chinach. Wprowadzenie monarchii despotycznej i obawa przez zwolennikami obu filozofów doprowadziła do wydania nakazu spalenia ich dzieł. W okresie dynastii Han podjęto, częściowo udana próbę, odtworzenia zniszczonej literatury.

Kolejne tematy:
Ziemie polskie pod okupacją radziecką
Ziemie polskie pod okupacją niemiecką
Wyprawy krzyżowe
Wyprawy Krzysztofa Kolumba
Wyprawy i odkrycia Portugalczyków


Mapa strony | RSS 2.0