Historia Polski i świata

Historia powszechna

Królestwo Polskie za Władysława Łokietka – Rozbicie dzielnicowe - Referat Wypracowanie


Wypracowania Referaty Opracowania

historia polski

Spis referatów


wojna | rewolucja | reformacja | dziedzictwo | kolumbowie


Królestwo Polskie za Władysława Łokietka – Rozbicie dzielnicowe


Królestwo Polskie za Władysława Łokietka – Rozbicie dzielnicowe - Władysław Łokietek był synem księcia kujawskiego Kazimierza. Po śmierci Henryka Probusa objął Kraków, ale przegrał z Przemysłem II. W 1293 r. odbył się zjazd Przemysła II, Władysława Łokietka i jego brata Kazimierz a. Tron krakowski miał objąć Łokietek, a potem Kazimierz. W 1304 r. Łokietek zajął Sandomierz i Wiślicę przy pomocy węgierskiej. Nie udało mu się zdobyć Krakowa, którym wówczas rządził biskup Jan Muskat. Po śmierci Wacława II większość możnych przeszła na stronę Łokietka. 1.09.1306 r. Łokietek objął Kraków. W tym czasie umiera syn Wacława II. Biskup Muskat został pokonany, jednakże Łokietek wydał przywilej stanowiący próbę ugody ze swym przeciwnikiem. Potwierdził dotychczasowe uprawnienia i zapewnił biskupowi zwrot wszystkich straconych dóbr i zamków. Łokietek podporządkował ziemię Sieradzką, Łęczycka. Najtrudniej było na Pomorzu i w Wielkopolsce. Pod koniec 1306 r. władzę na Pomorzy w imieniu księcia sprawował ród Święców. Święcowie przeszli na stronę Brandenburgii. W obliczu sił Brandenburgii książę Bogusza zwrócił się do Łokietka. W 1308 r. posłowie od Boguszy zasugerowali Łokietkowi zwrócenie się o pomoc do Krzyżaków. Łokietek wyraził zgodę, nie pytając o warunki udzielenia pomocy przez Krzyżaków. Krzyżacy dokonali rzezi i opanowali całe Pomorze Gdańskie.

W 1309 r. Krzyżacy przenieśli stolicę z Wenecji do Malborka. Polityka Łokietka, obciążenia finansowe spowodowały niezadowolenie mieszczan krakowskich. W 1311 r. możnowładcy nawiązali kontakty z pretendentem do korony polskiej Janem Luksemburskim. Do Krakowa przybył i zamieszkał w domu wójta Alberta namiestnik Jana Luksemburskiego - książę opolski Bolko. Łokietek nakłonił Bolka do opuszczenia Krakowa, ten zabrał ze sobą Alberta. Łokietek rozprawił się z opozycją, odebrał przywilej dziedziczności urzędu wójta. Łokietek podjął próbę zjednoczenia Wielkopolski. W tym czasie w Wielkopolsce rządzili książęta głogowscy, którzy faworyzowali w swym otoczeniu zniemczonych Ślązaków. Walki w 1312 r. przybrały formę powszechnego powstania, skierowanego przeciwko władzy książąt głogowskich. Zwolennikiem książąt głogowskich był wójt Poznania - Przemko. W 1314 r. Poznań został zdobyty. Łokietek zjednoczył Wielkopolskę. Ziemię Sieradzko-Łęczycką, Sandomierską, Krakowską, Mazowiecką.

W 1315 r. Łokietek zawarł sojusz międzynarodowy z Danią, Szwecją, Norwegią, Rugią, Pomorzem Zachodnim, Meklemburgią przeciwko Brandenburczykom. W 1316 r. ruszyła wyprawa przeciwko Brandenburgii. Wyprawa ta nie przyniosła skutków. Łokietek zaczął myśleć o koronie królewskiej. W 1318 r. wysłano poselstwo do papieża. Dokonano zmiany płacenia świętopietrza. Do tej pory płacono 3 denary od rodziny, teraz - 1 denar od głowy. W 1319 r. Łokietek uzyskał zgodę na koronację. Koronacja odbyła się 20 stycznia 1320 r. W tym samym roku odbył się proces przeciwko Krzyżakom. Na mocy wyroku Krzyżacy mieli zwrócić Pomorze Gdańskie, zapłacić 30000 grzywien srebra oraz zwrócić koszty sądowe w wysokości 150 grzywien. W 1320 r. zawarto kolejny sojusz polsko-węgierski. Córka Łokietka - Elżbieta zawarła małżeństwo w Karolem Robertem. Elżbieta panowała 60 lat, to pozwoliło na utrzymanie dobrych stosunków z Andegawenami. W 1323 r. doszło do interwencji na wschodzie. Zawarto sojusz z władcą Litwy. Łokietek zawarł sojusz z władcą Litwy - Gedyminem. Przypieczętowaniem tego sojuszu było małżeństwo syna Łokietka - Kazimierza z córką Gedymina - Aldoną (po chrzcie Anną). Przeciwko koronacji Łokietka wystąpił władca czeski - Jan Luksemburczyk. Łokietek rozpoczął wojnę zakończoną niepowodzeniem. Książęta śląscy złożyli hołd lenny królowi czeskiemu. W 1329 r. Jan Luksemburczyk wyprawił się wraz z Krzyżakami na Litwę. Sprzymierzony z Litwą Łokietek wkroczył na ziemie zakonu krzyżackiego. Odwet Krzyżaków i Czechów był natychmiastowy. Zdobyli ziemię dobrzyńską i wkraczając na Mazowsze zmusili księcia płockiego do złożenia hołdu lennego królowi czeskiemu. W kolejnej wyprawie Krzyżacy zaatakowali i złupili katedrę Włocławską. Łokietek udał się na Wielkopolskę, żeby pertraktować w Brandenburczykami, by uderzyć na Krzyżaków. Krzyżacy zdobyli Wyszogród, Kujawy, Nakło i Bydgoszcz.

W 1330 r. wyruszyła wyprawa odwetowa z Węgrami i Litwinami. W tym czasie doszło do nieporozumień między władcą Litwy a Łokietkiem. Łokietek uderzył na Ziemię Chełmińską. W październiku zawarto rozejm do maja 1331 r. Wyprawa odwetowa pod wodzą Dietricha von Altenburga uderzyła na Kujawy. Wojsko krzyżackie przeszło przez Wisłę i skierowało się naKujawy. Zdobyto Bydgoszcz, nie zdobyto Inowrocławia. Wkroczyli do Wielkopolski i zajęli Pyzdry nad Wartą. Tam doszło do potyczki między Władysławem Łokietkiem i Krzyżakami. Łokietek został pokonany. 31 lipca skapitulowało Gniezno. Krzyżacy podjęli marsz na Poznań. Nie zdobyli go jednak. Kolejna wyprawa Krzyżaków miała miejsce we wrześniu 1331 r. Po przejściu Wisły Krzyżacy zajęli Sieradz i udali się pod Kalisz, gdzie miał dołączyć do wojsk krzyżackich Jan Luksemburczyk. Luksemburczyk jednak nie dotrzymał słowa i Kalisza nie zdobyto. Krzyżacy rozpoczęli odwrót.

Wojska Łokietka liczyły 5 tys., zaś wojska krzyżackie - 7 tys. ludzi. Krzyżacy zostali zaatakowani pod Koninem, ale żadnego rozstrzygnięcia nie było. Łokietek uciekał z pola walki. Wycofujący się Krzyżacy chcieli przyłączyć Kujawy do swego państwa i skierowali się na Brześć Kujawski. Pod Płowcami Krzyżacy zostali zaatakowani przez Polaków, wzięto do niewoli Dietricha von Altenburga, zdobyto tabory. Ci z Krzyżaków, którzy zdołali uciec zaalarmowali pozostałe wojska krzyżackie i po drugiej bitwie odbito marszałka Altenburga. Część wojsk uciekła, z powodu zmierzchu wojska rozeszły się. Bitwa uważana jest za sukces Władysława Łokietka. Krzyżacy musieli zrezygnować zezdobycia Kujaw. Wśród uciekinierów spod Płowiec był syn królewski Kazimierz zwany Wielkim. Rozpoczęto rokowania z Zakonem Krzyżackim. Przerwał je w 1332 r. atak Krzyżaków na Kujawy. Po dwóch tygodniach oblężenia padł Brześć (w Wielki Piątek). Później skapitulował Inowrocław i kolejne miasta Kujaw. Wyprawa odwetowa nie przyniosła skutku. W grudniu 1332 r. podpisano rozejm, a w 2 marca 1333 r. Władysław Łokietek zmarł.

Kolejne tematy:
Ziemie polskie pod okupacją radziecką
Ziemie polskie pod okupacją niemiecką
Wyprawy krzyżowe
Wyprawy Krzysztofa Kolumba
Wyprawy i odkrycia Portugalczyków


Mapa strony | RSS 2.0