Historia Polski i świata

Historia powszechna

Polska za Augusta II - Rzeczpospolita w dobie upadku - Referat Wypracowanie


Wypracowania Referaty Opracowania

historia polski

Spis referatów


imperium | Musollini | kampania | wojny | republika


Polska za Augusta II - Rzeczpospolita w dobie upadku

fanpej.pl

Polska za Augusta II - Rzeczpospolita w dobie upadku - Jan III Sobieski ostatnie miesiące życia spędzał w pałacu w Wilanowie w odosobnieniu, opuszczony przez wszystkich. Wiosną 1696 r. król ciężko zachorował, a 17.06. tego roku zmarł. Rozpoczął się kolejny w Rzeczpospolitej okres bezkrólewia. Było to bezkrólewie najdłuższe i najbardziej niemoralne. Poniosła klęskę idea dynastii narodowej. Syn Jana III Sobieskiego znajdował się w wielkiej pogardzie u szlachty polskiej. Zawdzięczał to swoim kontaktom z Wiedniem, Berlinem i Sztokholmem. Niesławę zdobył także dzięki walce z matką o spadek po ojcu. Kłótnie pomiędzy matka a synem wykorzystali wrogowie Sobieskich - Lubomirscy i Sapiehowie. To właśnie oni rozbili elekcję na dwie grupy: senatorska i szlachecką. Królowa została wypędzona z Warszawy, dlatego próbowała za wszelką cenę zerwać konwokację. Tylko dzięki temu, że szlachta zawiązała konfederację powszechną i generalną dało się ustalić termin elekcji. Czas bezkrólewia to także czas buntu żołnierskiego. Na czele buntu stał magnat Baranowski, który dochodził swoich przywilejów, godności uważając, że ojczyzna o nim zapomniała, niepomna jego zasług wojennych.

Kandydatów do tronu było kilku:
o Franciszek Ludwik de Bourbon, książę Conti, bratanek Wielkiego Kondeusza
o Henryk syn Wielkiego Kondeusza
o Max E manuel - elektor bawarski
o Karol Filip Neuburg, który był mężem Ludwiki Radziwiłłówny i za którym przemawiał olbrzymi majątek,
o Leopold Ludwik Lotaryński - syn Karola V i Eleonory wdowy po Michale Korybucie Wiśniowieckim.

Faktycznie walka o tron w Rzeczpospolitej była walka pomiędzy dwoma rodami: Bourbonami i Habsburgami. Dopóki książęta niemieccy działali każdy na własną rękę, Bourbonowie mieli przewagę. Przewaga ta pochodziła z licznych obietnic popartych suto pieniędzmi, którymi szafowali dyplomaci francus cy. W kwietniu 1697 r. pojawił się na scenie elekcyjnej nowy kandydat. Był nim elektor saski Fryderyk August z dynastii Wettinów. Sejm elekcyjny zebrał się w Warszawie 15 maja 1697 r. Francuzi byli pewni swojego zwycięstwa. Marszałkiem sejmu elekcyjnego wybrany został bowiem ich stronnik. Ale szybko doszło do rozczarowania. Wręczone przez Francuzom łapówki zostały przebite przez prezenty saskie. Niezdecydowanych przekonał Piotr I., który zagroził iż wybór Francuza, sojusznika Turcji, będzie równoznaczne z pozyskaniem w Rosji wroga. 27 czerwca ogłoszono wybór Augusta II na króla Polski. Ale nie wszystko było tak proste. Doszło do podwójnej elekcji. Prymas ogłosił królem księcia francuskiego Franciszka Ludwika Bourbona, a biskup kujawski - elektora saskiego. W miesiąc później August II zaprzysiągł Pacta Conventa, a 15 września odbyła się uroczysta koronacja na Wawelu. Elektor saski był wyznania protestanckiego, przyjmując polską koronę przeszedł na wiarę katolicką.

August II zyskał sobie tytuł Mocnego, co z całą pewnością zawdzięczał swojej sile fizycznej, w rękach łamał podkowy. Ale nie tylko temu zawdzięczał przydomek Mocny. Z równą mocą łamał prawa. Był uważany za gwałciciela praw i przywilejów stanowych. Próbował naśladować przepych dworu francuskiego. Zazdrościł bowiem Ludwikowi XIV jego władzy. Sam uważał się za człowieka światłego, drwił sobie z księży i pastorów. Łatwo potrafił godzić wszystkie napięcia religijne jakie zaistniały w Rzeczpospolitej, może bardziej między Rzeczpospolitą a Saksonią, ponieważ nie opowiadał się za żadną z religii, a swoje przejście na katolicyzm uważał tylko za pewną formalną procedurę. Całkiem dobrze mogły się ułożyć stosunki pomiędzy dwoma krajami: Rzeczpospolitą i Saksonią. Polskie zboże mogło być produktem wymiany wobec saskiego przemysłu, niemiecka umiejętność w administracji mogła znaleźć uzupełnienie w doświadczeniu polskiej demokracji. Ale poza tym istniało wiele różnic pomiędzy dwoma krajami i te różnice musiały stworzyć konflikt. August II zamierzał wykorzystać Polskę tak jak do tej pory wykorzystywał Saksonię, dlatego próbował przekształcić Rzeczpospolitą w Patrymonium. Wiedział również, że to może się nie udać w stosunku do całej Rzeczpospolitej. Dlatego od samego początku rozpoczął rokowania, najpierw z Brandenburgią, później z Rosją oraz Austrią, które w razie buntu miały wkroczyć do Rzeczpospolitej, by ochronić państwo polskie, a dla Augusta zostawić jego część, która miała stać się państwem absolutnym.

W Pacta Conventa August II obiecał Polakom zwrot Kamieńca Podolskiego. Kiedy Piotr I zaczął odnosić zwycięstwa nad Turcją w bitwie o Azow, te plany stawały się realnymi. Oczywiście sprawę Kamieńca August II chciał wykorzystać propagandowo, liczył, że tym pozyska serca Polaków. Szlachta jednak od samego początku podejrzewała Augusta II o ukryte zamiary wobec kraju. 9 września 1698 r. doszło do bitwy pod Podhajcami. Wówczas to wojska Rzeczpospolitej dowodzone przez hetmana polnego Feliksa Potockiego odniosły zwycięstwo nad Turcją, a 26 stycznia 1699 r. podpisami został pokój karłowicki. Na mocy tegoż pokoju Kamieniec Podolski wracał do Rzeczpospolitej. Tego zwycięstwa August II przypisać sobie nie mógł. Skutki pokoju w Karłowicach były bardzo dalekosiężne. Turcja stawała się sojusznikiem Rzeczpospolitej przeciwko Rosji. Później Turcja będzie jedynym krajem, który nie uzna rozbiorów Rzeczpospolitej. Sojusz sasko-rosyjski znalazł wspólnego wroga, a była nim Szwecja. Doszło do spotkania Augusta II z Piotrem I. August II namówił przejeżdżającego przez Polskę cara Piotra I do wspólnej akcji przeciwko Szwecji. Nie chodziło tutaj o żadną korzyść dla Rzeczpospolitej. August II planował, że w wojnie ze Szwecją przejmie Inflanty jako dziedziczną własność Wettinów. Na mocy porozumienia Duńczycy zaatakowali Holsztyn, August II - Inflant y, a Piotr I - Estonię. Król szwedzki Karol II poradził sobie z potrójnym wrogiem. W sierpniu 1700 r. zmusił do kapitulacji Danię, w listopadzie pokonał Piotra I pod Narwą, a w roku następnym uderzył na Rzeczpospolitą. Aby pozyskać do walki przeciwko królowi szwedzkiemu, a przynajmniej zapewnić sobie neutralność August II zgodził się na koronację na króla Prus Fryderyka III. 18 stycznia 1701 r. książę pruski został królem Prus. Szlachta nie oponowała. Szlachta jednak zaczęła dostrzegać, że większym zagrożeniem dla Rzeczpospolitej będzie Rosja aniżeli Szwecja. Senat Rzeczpospolitej wysłał poselstwo do króla szwedzkiego ofiarując swoją współpracę. Król szwedzki postawił jednak warunek: współpraca jest możliwa tylko wtedy, gdy sejm polski zdetronizuje Augusta I I.

Dopiero po spełnieniu tego warunku król szwedzki widział możliwość porozumienia Rzeczpospolitej ze Szwecją. Szwecja uderzyła na Polskę, 24 maja 1702 r. kapitulowała Warszawa, 7 sierpnia kapitulował Kraków. Po kapitulacji Warszawy, Krakowa król szwedzki wrócił do detronizacji Augusta II. Te hasła dotyczące detronizacji doprowadziły do rozbicia obozu szlacheckiego. 16 lutego 1704 r. zawiązana została konfederacja warszawska, na której ogłoszono bezkrólewie i rozpoczęto rokowania ze Szwedami. Pierwszym kandydatem do tronu polskiego ze strony Szwecji był Jakub Sobieski, ale później król szwedzki wysunął jako kandydata Stanisława Leszczyńskiego. 12 lipca 1704 r. w obozie otoczonym przez wojska szwedzkie ogłoszono Stanisława Leszczyńskiego królem Polski. Tej k onfederacji warszawskiej, wyboru Stanisława Leszczyńskiego nie uznali ci, którzy znajdowali się w otoczeniu Augusta II. Mieliśmy jednocześnie dwóch królów. Zawiązana została opozycyjna konfederacja pod Sandomierzem. August II zawarł układ z Rosją, by przy jej pomocy odzyskać władzę w kraju. Ten sojusz Augusta II z Piotrem I można określić jako lwi związek, ponieważ całkowicie uzależniał politykę Rzeczpospolitej od Rosji. Sam Stanisław Leszczyński nie za bardzo wierzył w swoje prawo do polskiej korony. Występował bardziej jako rzecznik praw Sobieskich. Już we wrześniu 1704 r. został wypędzony z Warszawy przez wojska Augusta II. Ponownie tron odzyskał przy pomocy wojsk szwedzkich.

18 listopada 1705 r. podpisane zostało porozumienie polsko-szwedzkie, porozumienie skierowane przeciwko Moskwie. Szwedzi uzyskali prawo do okupowania ziem polskich, duże przywileje handlowe. Te przywileje w niedługim czasie miały doprowadzić do zniszczenia polskiego handlu na Bałtyku. Wykorzystując fakt, że pozycja Leszczyńskiego jest w kraju słaba, zażądali Szwedzi za opiekę Inflant i Kurlandii. Dalszym krokiem była próba oderwania od Rzeczpospolitej Gdańska i podporządkowanie go bezpośrednio Szwecji. Ale tutaj przeciwko temu wystąpiły Prusy i Szwecja z tych planów wycofała się. W październiku 1705 r. Stanisław Leszczyński został koronowany na króla Polski. Wojska szwedzkie uderzyły na Saksonię. 13 lutego 1706 r. wojska Augusta II zostały rozbite pod Wschową i po tej klęsce August II zrzekł się polskiej korony. Władzę Leszczyńskiego uznały Francja, Austria, Prusy, Anglia i Turcja. Nie uznały natomiast Rosja i papież. Nie uznali go także ci, którzy zawarli konfederację pod Sandomierzem. Opozycja założyła swój główny obóz w Żółkwii i pod naciskiem cara 8 lipca 1707 r. przeciwnicy Leszczyńskiego ogłosili bezkrólewie, a car jako kandydata do korony wysunął Franciszka Rakoczego.

Kolejne tematy:
Ziemie polskie pod okupacją radziecką
Ziemie polskie pod okupacją niemiecką
Wyprawa moskiewska Napoleona
Wybuch Wielkiej Rewolucji Francuskiej
Wojna w Afryce

syrjus.pl
Mapa strony | RSS 2.0